ปลวก (Termites) ในสวนยางพารามีปลวกหลายชนิดอาศัยอยู่ ส่วนใหญ่อาศัยกัดกินรากพืชที่ตายแล้วเป็นอาหาร และให้ประโยชน์ในการสร้างอินทรียวัตถุลงในดิน มีเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ทำลายต้นยางพารา คือ Coptotermes curvignathus
ลักษณะและวงจรชีวิตของปลวก
ปลวกเป็นแมลงขนาดเล็กสร้างรังอยู่ในดิน มีชีวิตรวมกันอยู่แบบสังคม มีรูปร่าง ลักษณะแตกต่างกันไปตามวรรณะ ปลวกที่ทำลายต้นยางพาราเป็นวรรณะนักรบ สังเกตได้จากกรามที่มีขนาดใหญ่ เมื่อใช้กรามงับสิ่งของจะขับของเหลวคล้ายน้ำนมออกมาจากส่วนหัวตอนหน้าทันที ปลวกแต่ละรัง มีจำนวนนับพันนับหมื่นตัว โดยฟักออกจากไข่ และเจริญเป็นตัวเต็มวัยโดยการเปลี่ยนรูปร่างทีละน้อย (ไม่ผ่านระยะดักแด้)
การทำลายของปลวก
ต้นยางพาราที่ปลวกทำลาย ส่วนมากจะมีอาการใบเหลืองเหมือนโรคราก ทำลายต้นยางพาราได้ทุกระยะ โดยการกัดกินรากและโคนต้น ต้นยางพาราที่ปลูกใหม่จะถูกทำลายอย่างรวดเร็ว ต้นยางพาราใหญ่ที่ถูกปลวกทำลายจะไม่สามารถมองเห็นลักษณะการทำลายจากภายนอกต้นยางได้เลย จนกระทั่งต้นยางโค่นล้มเพราะถูกลมพัดแรง หรือต้องขุดรากดูจึงจะเห็นโพรงปลวกที่โคนรากยางพารา
การระบาดของปลวก
พบมากในพื้นที่ปลูกยางพาราที่เป็นดินลูกรัง
การป้องกันกำจัดปลวก
สามารถทำได้แต่การจะให้ได้ผลคงยาก เนื่องจากปลวกมีชีวิตอยู่รวมกันแบบสังคมและสร้างรังอยู่ใต้ดิน วิธีที่จะป้องกันกำจัดได้ก็โดยการใช้สารเคมีที่เป็นของเหลวราดรอบ ๆ โคนต้นยางพารา เพื่อให้ซึมลงไปตามรากโดยการขุดดินเป็นร่องแคบ ๆ ที่โคนต้นยางพารา เพื่อป้องกันมิให้สารเคมีซึมขยายออกด้านข้างมากเกินไป โดยสารเคมีที่ใช้ จะเป็นประเภท
- คาร์โบซัลแฟน (carbosulfan) ที่พบและมีจำหน่ายในชื่อการค้า เช่น พอสซ์ 20% EC โดยใช้ 80 ซีซีต่อน้ำ 20 ลิตร ราดรอบ ๆ โคนต้นยางพาราที่ถูกปลวกทำลาย และต้นข้างเคียง ต้นละ 1-2 ลิตร(ขึ้นอยู่กับขนาดของต้นยาง)
- ฟิโปรนิล(fipronil) ที่พบและมีจำหน่ายในชื่อการค้า เช่น แอสเซ็นต์ 5% SC โดยใช้ 60 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ราดรอบ ๆ โคนต้นยางพาราที่ถูกปลวกทำลาย และต้นข้างเคียง ต้นละ 1-2 ลิตร(ขึ้นอยู่กับขนาดของต้นยาง)
- ใช้ไส้เดือนฝอยชนิด local stain 70 กรัม/น้ำ 20 ลิตร (ติดต่อสำนักวิจัยและพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร)
หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลจาก โรคและศัตรูยางพาราที่สำคัญในประเทศไทย, สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 2549 และรายงานผลงานการวิจัยของสถาบันวิจัยยาง ปี 2552)
อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับประสบการณ์ในการกำจัดปลวกในสวนยางพาราได้ในกระดานสนทนายางพาราวันนี้
- 11/04/2008 11:18 - ไรพืช-แมลงศัตรูยาง
- 11/04/2008 11:00 - เพลี้ยหอย-แมลงศัตรูยาง
- 11/04/2008 11:17 - หนอนทราย-แมลงศัตรูยางพารา



ปลวก

